नेपालको शैक्षिक जगतमा एउटा ऐतिहासिक मोड आएको छ जहाँ विद्यालयस्तरका विद्यार्थीहरूले अब विश्वचर्चित आईबीएम (IBM) कम्पनीद्वारा विकसित उच्च प्रविधिहरूको प्रत्यक्ष अनुभव लिन पाउने भएका छन्।

दुई दशकअघि काठमाडौँ विश्वविद्यालय र काठमाडौँ इन्जिनियरिङ कलेजबाट इन्जिनियरिङ पूरा गरेका कृष्णभक्त दुवाल र सुवोध त्रिपाठीले एशियन ई-लर्निङ प्रा.लि. र ट्रान्सन्युरोन टेक्नोलोजिजको साझेदारीमा यो अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको कार्यक्रम नेपाल भित्र्याउन सफल भएका हुन्। नेपालमै पहिलो पटक इको प्यानल उत्पादन गरेर नवीनता देखाएका यी इन्जिनियरद्वयले अब नयाँ पुस्तालाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), ब्लकचेन र साइबर सुरक्षा जस्ता विश्वलाई नै नयाँ दिशा दिइरहेका प्रविधिमा दक्ष बनाउने अभियान सुरु गरेका छन्।

यो विशेष कार्यक्रम कक्षा ५ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरूका लागि डिजाइन गरिएको छ जसले उनीहरूलाई सानै उमेरदेखि भविष्यका चुनौतीहरूको सामना गर्न तयार पार्नेछ। कार्यक्रमलाई तीनवटा मुख्य चरणमा बाँडिएको छ जसमा पहिलो चरण ‘एक्सप्लोर’ ले विद्यार्थीमा जिज्ञासा र आधारभूत आत्मविश्वास निर्माण गर्नेछ।

दोस्रो चरण ‘डिस्कभर’ अन्तर्गत विद्यार्थीले विषयवस्तुको गहिरो अध्ययन गरी विश्वव्यापी मान्यता प्राप्त प्रमाणपत्र हासिल गर्नेछन् भने अन्तिम चरण ‘इनोभेटर’ मा पुगेपछि उनीहरूले आफ्नै मौलिक आइडिया र उत्पादनहरूमा काम गर्ने अवसर पाउनेछन्। यस तहमा पुगेका विद्यार्थीले आफ्ना समाधानहरू लगानीकर्ताहरूको प्यानलसमक्ष प्रस्तुत गर्ने अवसर समेत प्राप्त गर्नेछन् जुन नेपाली विद्यालय शिक्षाको इतिहासमा एउटा विरलै पाइने व्यावहारिक अनुभव हो।

यस प्रविधिमैत्री शिक्षाको औपचारिक सुरुवातका लागि सेन्ट जेभियर्स गोदावरी र कसमस कलेज अफ म्यानेजमेन्ट एण्ड टेक्नोलोजीले सम्झौता गरिसकेका छन्। सेन्ट जेभियर्सका प्रिन्सिपल विजय टोपोले यस सहकार्यलाई विद्यार्थीको भविष्यका लागि अत्यन्तै लाभदायक कदमको रूपमा व्याख्या गर्दै यसले उच्च शिक्षा र करियरमा उनीहरूलाई अरूभन्दा धेरै अगाडि पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ।

एशियन ई-लर्निङका प्रबन्ध निर्देशक सुवोध त्रिपाठीले पनि यो कार्यक्रमले परम्परागत शिक्षा र आधुनिक डिजिटल विश्वको आवश्यकताबीच रहेको ठूलो खाडललाई पुर्ने र प्रत्येक सहभागी विद्यार्थीले दीर्घकालीन लाभ प्राप्त गर्ने कुरामा जोड दिनुभएको छ।

यो पहलले नेपाली विद्यार्थीलाई केवल प्रविधिको प्रयोगकर्ता मात्र नभई नयाँ प्रविधिको निर्माता र आविष्कारक बन्न प्रेरित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। आईबीएमको आधिकारिक डेलिभरी पार्टनरमार्फत सञ्चालन हुने यस कोर्सले विद्यार्थीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने बनाउँदै नेपालको समग्र शैक्षिक गुणस्तरमा एक नयाँ इँटा थप्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो सुरुवातले विद्यालय शिक्षालाई केवल परीक्षा उत्तीर्ण गर्ने माध्यम मात्र नबनाई जीवनोपयोगी र भविष्यमुखी बनाउने दृढ संकल्प प्रस्तुत गरेको छ।