तपाईं-हामीमध्ये धेरैलाई लाग्न सक्छ— मुड ठीक बनाउन वा मानसिक रूपमा फ्रेस हुन जिम जानु वा कडा व्यायाम (व्यायाम) गर्नु नै उत्तम उपाय हो। तर हालै गरिएको एउटा ठुलो अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानले यो बुझाइलाई बदलिदिएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार, जिममा घण्टौँ पसिना बगाउनु भन्दा दैनिक जीवनका हल्का शारीरिक गतिविधिहरू हाम्रो मानसिक स्वास्थ्य र मुड सुधार्न बढी प्रभावकारी र सहज देखिएका छन्।
३ लाख भन्दा बढी ‘मुड’ को विश्लेषण
यो कुनै सानोतिनो अध्ययन होइन। विश्वभरका ६७ वटा अनुसन्धान समूहहरू मिलेर गरेको यो महा-अध्ययनमा ८ हजार भन्दा बढी मानिसहरू सहभागी थिए। स्मार्टफोन र पहिरनयोग्य उपकरणहरू (स्मार्टवाच जस्ता ग्याजेट) को प्रयोग गरेर उनीहरूको दैनिक जीवनका **३ लाख भन्दा बढी मुड र गतिविधिका रिपोर्टहरू** विश्लेषण गरिएको थियो।
अनुसन्धानले मानिसहरूले गर्ने सामान्य काम जस्तै— हिँड्ने, सिँढी चढ्ने वा घरायसी काम गर्दा उनीहरूको मानसिक अवस्थामा कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने कुराको सुक्ष्म अध्ययन गरेको थियो।
—
अनुसन्धानका ५ मुख्य र रोचक निष्कर्षहरू
दोहोरो सम्बन्ध: हाम्रो मुड र शारीरिक गतिविधि एकअर्कासँग गहिरो गरी जोडिएका छन्। जब हामी हल्का काममा व्यस्त हुन्छौं, हाम्रो मुड आफैँ राम्रो हुन्छ। यसको उल्टो, जब हामी मानसिक रूपमा खुसी र फ्रेस महसुस गर्छौं, हामी शारीरिक रूपमा अझ बढी सक्रिय हुन्छौं।
ऊर्जाको स्तरमा ९५% वृद्धि: अध्ययनमा सहभागी **९५ प्रतिशतभन्दा बढी मानिसहरूले** सामान्य रूपमा सक्रिय रहँदा आफूभित्र बढी ऊर्जा (Energy) भएको महसुस गरे। अर्थात्, आलस्य हटाउने अचूक ओखती नै हल्का हिँडडुल हो।
जिम जानै पर्दैन: मुड फ्रेस गराउन कडा कसरत वा जिमको सदस्यता चाहिँदैन। घर सफा गर्ने, कौसी वा बालकोनीमा यताउति डुल्ने, वा लिफ्टको सट्टा भर्याङ चढ्ने जस्ता साना दैनिक गतिविधिहरू नै मुड सुधार्न पर्याप्त छन्।
उदासी र लो-एनर्जीमा ‘सुपर डोज’: यो अनुसन्धानको सबैभन्दा सुखद पक्ष के हो भने, जो मानिसहरू सुरुमा बढी दुःखी, तनावमा वा कम ऊर्जावान् महसुस गरिरहेका थिए, उनीहरूलाई थोरै मात्र हिँडडुल गर्दा पनि सबैभन्दा बढी फाइदा पुग्यो।
संसारभरकै मानिसमा लागू हुने: यो डेटा विश्वभरका विभिन्न देश र परिवेशका मानिसहरूबाट संकलन गरिएको हुनाले यसको निष्कर्ष हाम्रो दैनिक जीवनसँग एकदमै मेल खान्छ।
किन केही मानिसलाई बढी फाइदा हुन्छ?
> अनुसन्धानले यो त प्रमाणित गर्यो कि ‘अलिअलि चल्नु नै खुसी हुनु हो’। तर, केही मानिसलाई यो गतिविधिले किन निकै धेरै फाइदा गर्छ र केहीलाई अलि कम? यो विषयमा भने अझै अनुसन्धान भइरहेको छ। वैज्ञानिकहरू अहिले मानिसको व्यक्तिगत स्वभाव र वरपरको वातावरणले यसमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाउन जुटिरहेका छन्।
आजैबाट के गर्ने त?
त्यसैले, यदि तपाईंको मुड खराब छ वा अल्छी लागिरहेको छ भने ओछ्यानमा पल्टिएर सामाजिक सञ्जाल स्क्रोल गर्नुको सट्टा:
1. जुरुक्क उठेर कोठा वा घर सफा गर्न थाल्नुहोस्।
2. १० मिनेट मात्र भए पनि खुला हावामा सुस्तरी हिँड्नुहोस्।
3. अफिस वा मल जाँदा लिफ्टको सट्टा सिँढी (भर्याङ) प्रयोग गर्नुहोस्।
याद राख्नुहोस्, तपाईंको मुड बदल्न एउटा सानो कदम नै काफी छ!